Bir kalibrasyon sertifikasının gerçek değeri, sonuçların ne kadar güvenilir ve tarafsız olduğuyla ölçülür. Türkiye'de bu güvenin resmi karşılığı TÜRKAK akreditasyonudur.
TÜRKAK Nedir?
TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu), laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının; uluslararası standartlara uygun çalıştığını değerlendiren ve akredite eden ulusal kurumdur. Kalibrasyon laboratuvarları için temel referans, TS EN ISO/IEC 17025 standardıdır.
Akreditasyon Ne Anlama Gelir?
Akreditasyon, bir laboratuvarın belirli kalibrasyonları yapma yetkinliğinin bağımsız bir otorite tarafından onaylanmasıdır. Akredite bir laboratuvar; teknik altyapısını, personel yeterliliğini, referans cihazlarının izlenebilirliğini ve ölçüm belirsizliği hesaplarını standardın gerektirdiği şekilde kanıtlamış demektir.
Akredite Sertifikanın Farkı
Akredite bir kalibrasyon sertifikası, üzerinde akreditasyon markasını taşır ve sonuçların izlenebilir, tarafsız ve teknik olarak yetkin bir süreçle üretildiğini gösterir. Bu sertifikalar:
- Denetim ve tetkiklerde tartışmasız kabul görür,
- Müşteriye ve düzenleyici kurumlara karşı güçlü bir kanıt sunar,
- Ölçüm belirsizliğini ve izlenebilirlik zincirini açıkça ortaya koyar.
Akreditasyon bir defaya mahsus bir belge değil; sürekli sürdürülen ve düzenli olarak denetlenen bir yetkinlik taahhüdüdür.
Kalibrasyon Sertifikası Süreci
Akredite bir kalibrasyon hizmetinde sertifika, genel hatlarıyla şu adımlarla üretilir:
- Cihaz kabulü: Kalibre edilecek cihaz kayda alınır; marka, model ve seri numarası tanımlanır.
- Ölçüm: Uygun çevre şartlarında, izlenebilir referans cihazlarla ölçümler yapılır.
- Değerlendirme: Sonuçlar ve ölçüm belirsizliği hesaplanır.
- Sertifika oluşturma: Sonuçlar sertifikaya işlenir ve akreditasyon kapsamında onaylanır.
- Kayıt ve doğrulama: Sertifika, ilgili sistem üzerinde kayıt altına alınır; doğrulanabilir bir kimlik ve QR kod ile takip edilebilir hale gelir.
ASIST, Ölçüm Belirsizliği ve İzlenebilirlik
Akredite kalibrasyon sertifikalarının dijital olarak oluşturulması, durumlarının (taslak, aktif) yönetilmesi ve doğrulanabilir hale getirilmesi süreçleri, ilgili sistemler üzerinden yürütülür. Bu noktada üç kavram öne çıkar: ölçüm sonuçlarına eşlik eden ölçüm belirsizliği, sonuçları standartlara bağlayan izlenebilirlik ve her sertifikanın doğrulanabilirliğini sağlayan benzersiz kimlik.
Çok sayıda sertifikanın taslaktan aktife taşınması, süre takibi ve doğrulama gibi adımların elle yürütülmesi hem yavaş hem de hata açısından risklidir. Bu süreçlerin tek bir sistemde, durum ve süre uyarılarıyla yönetilmesi; hem akreditasyon gerekliliklerini korur hem de operasyonu hızlandırır.